سجده بر مهر و توحید

  1. معيار در تشخيص اين كه سجده ، براى خدا يا غيرخدا (مانند بت و امثال آن ) است ، نيت و انگيزه شخص سَجده كننده است . و اين موضوع با آن چه بر آن سجده مى كنند  ارتباطى ندارد ، در صورتى كه اين عمل به انگيزه عبادت و كرنش در برابر خداوند ، انجام شود سجده براى خدا است . و اگر برای غیر خدا باشد ، واگر برای غیر خدا باشد ، شرک و بت پرستی است ؛ بنا براین  ممكن است شخصى بر خاك پيشانى بسايد ; ولى چون نيتش ، غيرخدا ست ، عملش چيزى جز شرك و بت پرستى نيست .  
  2. چرا شیعیان برای سجده از مهر استفاده می کنند ؟

طبق سيره پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) و فرمايشات ايشان،  در حال نماز بايد بر زمين يا آن چه كه از آن مى رويد (مشروط به آن كه خوردنى يا پوشيدنى نباشد) سجده كرد; و سجده بر غير اين دو در حال اختيار صحيح نيست، در حديثى از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) نقل شده كه فرمودند: «جُعِلَتْ لى الأرض مسجداً و طهوراً; زمين براى من محل سجده و طهارت (تيمم) قرار داده شده است»

سيره مسلمانان نيز در زمان حضرت رسول اكرم سجده بر زمين مسجد بود كه از سنگ ريزه ها مفروش شده بود. آنان هنگام گرمى هوا كه سجده بر سنگ هاى داغ مشكل بود. سنگ ريزه ها را به دست مى گرفتند تا خنك شود و به هنگام نماز بر آن سجده كنند.

اين احاديث همگى گواه آن است كه مسلمانان در ابتدا بر سنگ و خاك سجده مى كردند و آنان هرگز بر فرش ، لباس و گوشه عمامه سجده نمى كردند، ولى بعدها به پيامبر ابلاغ شد كه بر حصير و بوريا نيز مى توان سجده كرد. روايت متعددى از سجده پيامبر بر حصير و بوريا حكايت مى كند. بر اين اساس، شيعیان  پيوسته بدين اصل مقيد بوده و صرفاً بر زمين و يا روييدنى هاى غير خوردنى و... سجده مى كند; از آن جا كه گاه پيدا كردن زمين پاك و آماده براى سجده مشكل است; از اين رو مهرى از خاك يا سنگ يا چوب ساخته مى شود، تا هميشه در دسترس انسان باشد.

امام صادق علیه السلام می فرماید: چون سجده خضوع براى خداى عزوجل است، پس جايز نيست بر آن چه كه خورده مى شود و پوشيده مى شود انجام شود; زيرا دلبستگان به دنيا، بندگان آنچه هستند كه مى خورند و مى پوشند، حال كه سجده كننده در سجودش در عبادت خداست، پس جايز نيست كه پيشانى اش را در سجود بر معبود دلبستگان دنيا كه به غرور آن فريفته شده اند، بگذارد.


نویسنده : عدل الهی ساعت ۸:٥۱ ‎ب.ظ تاریخ چهارشنبه ٢٧ مهر ،۱۳۸٤


ريشه «ريا» حبّ دنيا و فراموشى آخرت است .توجه به علامت هاى «ريا» انسان را از وجود چنين صفتى و زوال آن با خبر مى كند. اميرالمؤمنين(عليه السلام) فرمود: سه نشانه براى شناسايى رياكار وجود دارد: وقتى مردم او را مى بينند، به نشاط مى آيد و اگر تنها و دور از چشم مردم باشد، كسل و بى حال مى شود و دوست دارد كه او را در تمام كارهايش ستايش كنند. 

راه های علاج ريا عبارتند از:

۱.تفکردر حقارت دنيا، گذرا بودن آن،  و آفت هاى فراوانى كه حب دنيا در پى دارد، که در اين صورت فرد هیچ کاری را براى غير خدا انجام نمى دهد يا غير خدا را در آن شريك نمی کند.

۲.  تفكر در فوايد و آثار و بركات اخلاص.

۳.تمرین عملی اخلاص، و پرهیز از كارهايى كه به اخلاص نيت صدمه مى زند،  و انجام  كارهايى  كه در خلوص نيت مؤثرند.

۴.توجه به آثار و عقوبات ريا كه مى تواند مانع از به وجود آمدن و رشد اين صفت زشت شود. قرآن در آيات متعددى به نكوهش رياكار مى پردازد و او را بى بهره و خاسر معرفى مى كند: (بقره، 264; نساء، 38 و 142; انفال، 47 و ماعون، 6و7).

در روايات نيز چهره اى زشت از رياكار ترسيم شده و  به شدت مورد مذمت قرار گرفته است. پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) فرمود: «شخص رياكار در روز قيامت با 4 نام صدا زده مى شود: اى فاجر! اى حيله گر! اى زيانكار! عملت نابود شد و اجرت باطل گشت! پاداش خود را از كسى بخواه كه عملت را براى او انجام دادى!»از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) سؤال مى شود: نجات در چيست؟ آن حضرت فرمود: در اين است كه شخص از عملى كه براى عبادتِ خدا انجام مى دهد، مردم را در نظر نگيرد.

توجه به اين كه ريا چه زيان هايى براى انسان به دنبال خواهد داشت و چگونه صفا و پاكى او را از بين خواهد برد و او را از توفيق در اين دنيا و قرب و منزلت در پيشگاه خدا محروم خواهد ساخت، نيز توجه به اندك بودن متاع دنيا و زوال پذير بودن آن، و دائمى بودن پاداش الهى و نعمت هاى اخروى و همچنين توجه به اين كه انسان رياكار هميشه در حال اضطراب و تشويش است (چون به دست آوردن رضايت و خشنودى مردم بسيار دشوار است ـ اگر نگوييم غيرممكن است ـ و نيز ترس و واهمه رياكار از فاش شدن اسرار و برملا شدن نيات) مى تواند در نجات انسان رياكار از بلاى «ريا» مؤثر باشد.

۵.توجّه به اسباب و انگيزه هاى ريا مى تواند در دفع صفت ناپسند ريا مؤثر باشد. عامل اصلى ريا دوست داشتن ستايش و گريز از نكوهش مردم و طمع به مال و منافع آنان است.اگر كسى بداند كه چيزى زيان آور است، هيچ گاه آن را دوست نخواهد داشت.

۶.  آبشخورِ صفتِ رذيله «ريا» نفاق و دو رويى است. امام صادق(عليه السلام) می فرماید:  ريا و ظاهرسازى درختى است كه ميوه اى جز شرك خفى ندارد و اصل و ريشه آن نفاق است. بنابراين علاج ريا بى ارتباط با علاج نفاق نيست.

 

 

 

 


نویسنده : عدل الهی ساعت ۸:٥٢ ‎ب.ظ تاریخ شنبه ٩ مهر ،۱۳۸٤


فراخوان بزرگ قرآنی

در آستانه ماه مبارک رمضان

 پاسخگویی به پرسش ها و شبهات قرآنی

همه اقشار جامعه اعم از اساتید, دانشجویان, دانش آموزان, طلاب علوم دینی, بانوان, کارمندان, فرهنگیان و ....

واحد پاسخ به پرسش های قرآنی مرکز فرهنگ و معارف قرآن

راه های ارتباط :

1.    ایمیل: qurancenter@balagh.net  

2.    صندوق پستی: 3775- 37185

3.    دورنویس: 7736270- 251- 98+

4.    پاسخ تلفنی: 7740804-251-98+

5.   وبلاگ ها ی مرتبط:

توحید ناب

 از قرآن بپرس

 علوم قرآنی

حقوق زن

عدل الهی

 اخلاق و عرفان

 تاریخ قرآن

 عصمت

لینکستان فرقان

 

 

 

 


نویسنده : عدل الهی ساعت ۱٠:٤۳ ‎ق.ظ تاریخ یکشنبه ۳ مهر ،۱۳۸٤