«شرك» به معناى «شريك شدن دو فرد يا افرادى در يك عمل يا در يك امرى» است. و مشرك به كسى گفته مى شود كه براى خدا (در عبادت، خالقيت، افعال و...) شريكى قايل شود; مانند: بت پرستان.

شرك درجات و مراتبى دارد، همچنان كه توحيد نيز داراى مراتب و درجاتى است. و تا انسان همه مراحل توحيد را طى نكند موحد واقعى نخواهد بود.

شرك همانند توحيد ابتدا به دو بعد تقسيم مى شود:

1ـ شرك نظرى 2ـ شرك عملى (شرك در عبادت).

آن گاه شرك نظرى به سه قسمِ «ذاتى»، «صفاتى» و «افعالى» تقسيم مى شود، كه خود شرك افعالى اقسام متعددى دارد از قبيل شرك در خالقيت، ربوبيت، مالكيت و... هر يك از مراتب و انواع شرك مترتب بر يكديگر مى باشد، چنان كه اگر كسى گرفتار شرك در ربوبيت باشد قهراً دچار شرك در معبوديت و شرك در عبادت (شرك عملى) خواهد بود، همچنين مراتب و انواع ديگر شرك.

شرك داراى مراتب جلى (آشكار) و خفى (پنهان) است، و حتى برخى از مؤمنين نيز ممكن است گرفتار شرك خفى باشند; قرآن مجيد مى فرمايد: «وَ مَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِاللَّهِ إِلاَّ وَ هُم مُّشْرِكُونَ; (يوسف، 106) و بيشتر آن ها كه مدعى ايمان به خدا هستند، مشركند!»، پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) در روايتى مى فرمايد:

«خطرناكترين چيزى كه از آن بر شما مى ترسم، شرك اصغر است، اصحاب گفتند: يا رسول الله شرك اصغر چيست؟ فرمود رياكارى...»

براى شرك خفى و اصغر مصاديق ديگرى نيز در روايات بيان شده; چنان كه در روايتى از امام باقر(عليه السلام) گناه كردن را مرتبه اى از شرك شمرده شده است، زيرا در آن حال، انسان اطاعت شيطان مى كند و در عملش براى خدا شريكى در اطاعت قائل مى شود.


نویسنده : عدل الهی ساعت ٦:٥٦ ‎ب.ظ تاریخ چهارشنبه ٥ امرداد ،۱۳۸٤