سجده بر مهر و توحید

  1. معيار در تشخيص اين كه سجده ، براى خدا يا غيرخدا (مانند بت و امثال آن ) است ، نيت و انگيزه شخص سَجده كننده است . و اين موضوع با آن چه بر آن سجده مى كنند  ارتباطى ندارد ، در صورتى كه اين عمل به انگيزه عبادت و كرنش در برابر خداوند ، انجام شود سجده براى خدا است . و اگر برای غیر خدا باشد ، واگر برای غیر خدا باشد ، شرک و بت پرستی است ؛ بنا براین  ممكن است شخصى بر خاك پيشانى بسايد ; ولى چون نيتش ، غيرخدا ست ، عملش چيزى جز شرك و بت پرستى نيست .  
  2. چرا شیعیان برای سجده از مهر استفاده می کنند ؟

طبق سيره پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) و فرمايشات ايشان،  در حال نماز بايد بر زمين يا آن چه كه از آن مى رويد (مشروط به آن كه خوردنى يا پوشيدنى نباشد) سجده كرد; و سجده بر غير اين دو در حال اختيار صحيح نيست، در حديثى از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) نقل شده كه فرمودند: «جُعِلَتْ لى الأرض مسجداً و طهوراً; زمين براى من محل سجده و طهارت (تيمم) قرار داده شده است»

سيره مسلمانان نيز در زمان حضرت رسول اكرم سجده بر زمين مسجد بود كه از سنگ ريزه ها مفروش شده بود. آنان هنگام گرمى هوا كه سجده بر سنگ هاى داغ مشكل بود. سنگ ريزه ها را به دست مى گرفتند تا خنك شود و به هنگام نماز بر آن سجده كنند.

اين احاديث همگى گواه آن است كه مسلمانان در ابتدا بر سنگ و خاك سجده مى كردند و آنان هرگز بر فرش ، لباس و گوشه عمامه سجده نمى كردند، ولى بعدها به پيامبر ابلاغ شد كه بر حصير و بوريا نيز مى توان سجده كرد. روايت متعددى از سجده پيامبر بر حصير و بوريا حكايت مى كند. بر اين اساس، شيعیان  پيوسته بدين اصل مقيد بوده و صرفاً بر زمين و يا روييدنى هاى غير خوردنى و... سجده مى كند; از آن جا كه گاه پيدا كردن زمين پاك و آماده براى سجده مشكل است; از اين رو مهرى از خاك يا سنگ يا چوب ساخته مى شود، تا هميشه در دسترس انسان باشد.

امام صادق علیه السلام می فرماید: چون سجده خضوع براى خداى عزوجل است، پس جايز نيست بر آن چه كه خورده مى شود و پوشيده مى شود انجام شود; زيرا دلبستگان به دنيا، بندگان آنچه هستند كه مى خورند و مى پوشند، حال كه سجده كننده در سجودش در عبادت خداست، پس جايز نيست كه پيشانى اش را در سجود بر معبود دلبستگان دنيا كه به غرور آن فريفته شده اند، بگذارد.


نویسنده : عدل الهی ساعت ۸:٥۱ ‎ب.ظ تاریخ چهارشنبه ٢٧ مهر ،۱۳۸٤