رفع تناقض در برخی از آيات قرآن

پرسش: شما در رد تناقضات قرآنى درباره آفرينش زمين و آسمان، پاره اى از توضيحات كتاب ترجمه الميزان را بيان فرموده ايد مبنى بر اين كه واژه «ثم» دلالت بر «بعديت در خبر» دارد، نه «بعديت در خلقت» بنده سؤالم اين است كه دليل شما براى حمل كلمه «ثم» بر بعديت در خبر، در داخل جمله چيست؟ اين كه شما مى فرماييد در آيات ديگر با جمله «بعد ذلك» صراحتاً به تقدم آفرينش آسمان نسبت به زمين اشاره شده، حل مشكل نيست؛ بلكه همان اصل اشكال است. اين مسأله دليل نمى شود كه ما «ثم» را حمل بر بعديت در خبر بگيريم؛ بلكه بايد دالّى در داخل جمله اين احتمال را قوت بدهد، بنده تا ارائه جواب شما منتظر مى مانم.موفق باشيد.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

پاسخ: دوست عزيز در مورد متناقض نبودن آيه 29سوره بقره و 12-9 سوره فصلت، با آيات 30-17 سوره نازعات، تنها آن چه را علامهطباطبايى در تفسير الميزان به عنوان يك قول، ذكر كرده بود، آورديم، چرا كه با آنبيان شبهه تناقض بين آيات برطرف مى شد،ولى ظاهراً شما آن را نپذيرفته و اشكال مذكورمطرح نموده‌ايد؛ در پاسخ بايد عرض كنم اولاً: در ادبيات عرب، «ثم» هميشه درتأخر وجود استعمال نمی‌شود، بلكه گاهى براى تأخر به حسب خبر نيز استعمال می‌شود؛ظهور ثم در تأخر وجود است اما اگر قرينهاى در داخل جمله يا خارج جمله وجود داشتهباشد می توانيم آن را در تأخر به حسب خبر استفاده كنيم؛ بنابراين؛ اينكه شمانوشته‌ايد «بايد دالى در داخل جمله اين احتمال را قوت بدهد» ادعايى بی‌دليل خواهدبود؛ چرا كه «القرآن يفسر بعضه بعضاً» (برخى آيات مبين و مفسر برخى آيات ديگرند)،بنابراين طبق نظر علامه طباطبايى می‌توان آيه «بَعدَ ذلِكَ دَحيها»(نازعات،30) راقرينه بر آيه 29بقره و آيه 11 سوره فصلت دانست و «ثم» را حمل بر بعديت در خبرنمود.

ثانياً: از خود آيه «ثُمَّ استَوى اِلَىالسَّماءِ وهِىَ دُخانٌ؛(فصلت،11) سپس به آفرينش آسمان پرداخت، در حالى كه به صورتدود بود!»؛ مى توان فهميد كه آسمان پيش از تشكيل طبقات هفتگانه به صورت گاز بودهاست، يعنى اصل جرم آسمان قبلاً به صورت گاز آفريده شده و بعد از آن آسمانهاى هفتگانهتشكيل شده است! «فَقَضهُنَّ سَبعَ سَمواتٍ»(فصلت،12) بنابراين «هِىَ دُخان» مى تواندقرينه باشد بر اينكه «ثم» را بر بعديت در خبر حمل كنيم، چرا كه از نظر وجود در آنهنگام آسمان به صورت گاز وجودداشته است.

ثالثاً: در مورد رفع توهم اختلاف بين آيات مربوطبه آفرينش آسمان و زمين، تنها نظر علامه طباطبايى نيست، بلكه نظريات ديگرى نيز وجوددارد، شما اگر اين نظر را نپذيرفتيد، مى توانيد براى رفع توهم اختلاف به نظر مفسرانو دانشمندان ديگر مراجعه كنيد، كه جهت رعايت اختصار از بيان نظريات آنان صرف نظركرديم، اگر خواستيد مى توانيد به »بحارالانوار، علامه مجلسى، ج 54، ص 25-22، مؤسسةالوفاء، بيروت / الفرقان فى تفسير القرآن، محمد الصادقى، ج 24، ص 27-24، انتشاراتفرهنگ اسلامى /شبهات و ردود حول القرآن الكريم، محمد هادى معرفت، ص 259، مؤسسةالتمهيد / دائرة المعارف قرآن كريم، مركز فرهنگ ومعارف قرآن، ج 1، ص 235-233،انتشارات دفتر تبليغات اسلامى« مراجعه فرماييد.

رابعاً: تقدم و تأخر آفرينش زمين و آسمان يكمسأله عقلى نيست، تا بتوان بر آن برهان عقلى اقامه كرد، بلكه تنها دليل نقلی قطعى ويا دليل تجربى طبيعى و رياضى قطعى می‌تواند در اين باره داورى كند، كه در اين مورددليل قطعى يافت نشد، لذا می‌بينيم دانشمندان، براساس فرضيه‌ها و ظواهر برخى آيات وروايات، نظريات متفاوتى بيان كردهاند.

در قرآن كريم آياتمربوط به آسمان و زمين دو دسته است؛ در برخى آيات مانند: بقره، 22و29؛ طه، 4؛ فصلت9و... اول زمين ذكرشده بعد آسمان؛ و در برخى ديگر اول آسمان ذكر شده بعد زمينمانند: اعراف، 54؛ يونس، 3؛ هود، 7؛ فرقان، 59؛ سجده، 4 و... ازظاهر مجموع اين آياتروشن میشود كه قرآن كريم ترتيبى را در آفرينش آسمان و زمين بيان نكرده است و كاربردواژه هاى «ثم»، «واو» و «بعد» هنگام بيان آفرينش آسمان و زمين فقط براى ارتباط كلامو جمله هاست.

 

/ 4 نظر / 27 بازدید
جسين

سلام بر شما در اين مورد ذكر اين نكته ضروري است كه تعبير ثم ذالك نه تنها در سوره نازعات بلكه در كل قران به مفهوم علاوه بر ان ميباشد نه تقدم و تاخر موضوع مورد بحث . براي تكميل تحقيق در اين زمينه به تفسير نوين مرحوم محمد تقي شريعتي نيز مراجعه بفرمائيد.

حسين

در مورد خلقت زمين و اسمان که گاه زمين قبل از اسمان و گاه بعد از اسمان در قران ذکر شده به معنی تقدم و تاخر در خلقت نيست بلکه به تناسب موضوع طرح شده و تقدم و تاخر ان اشاره به مراحلی در خلقت اين پديده هاست.

رام

سلام وبلاگ www.alcoran.blogsky.com به ادرس : www.alcorana.blogspot.com نقل مکان کرد.موضوعات ممنوعه در اسلام، تناقضات قران، ایرادات علمی (موجود در متن قران)، زنان حضرت محمد، ایا قران از جانب خدا امده است؟ ، زندگی خصوصی حضرت محمد و حضرت علی ، شرایط ظهور امام زمان

رام

سلام وبلاگ www.alcoran.blogsky.com به ادرس : www.alcorana.blogspot.com نقل مکان کرد.موضوعات ممنوعه در اسلام، تناقضات قران، ایرادات علمی (موجود در متن قران)، زنان حضرت محمد، ایا قران از جانب خدا امده است؟ ، زندگی خصوصی حضرت محمد و حضرت علی ، شرایط ظهور امام زمان